İlişkide Kendimi Neden Kaybediyorum?
Sağlıklı bir ilişki, iki kişinin bütün farklılıklarını ortadan kaldırarak tek kişiye dönüşmesi değildir. Yakınlık kurarken kişinin kendi ihtiyaçlarını, sınırlarını, değerlerini ve sosyal yaşamını koruyabilmesi gerekir.
Bazı kişiler ilişki devam etsin diye kendi isteklerini geri plana atabilir, partnerinin duygularını düzenlemeyi görev edinebilir ve çatışmadan kaçınmak için sürekli uyum gösterebilir. Kısa vadede bu tutum ilişkiyi koruyor gibi görünse de uzun vadede yorgunluk, kırgınlık, değersizlik ve yalnızlık yaratabilir.
Şema terapi açısından bu örüntü; kendini feda, boyun eğicilik, duygusal yoksunluk, terk edilme, kusurluluk ve onay arayıcılık şemalarıyla ilişkili olabilir.
“Ayrılık acısının en önemli nedenlerinden biri, birçok insanın ilişki içinde zamanla ‘biz’ olabilmek uğruna ‘ben’ olmaktan uzaklaşmasıdır. ‘Biz’ dağıldığında ise geriye sığınılacak güçlü bir ‘ben’ kalmayabilir.”
— Uzman Klinik Psikolog Mert ADİL
Hayır Dediğimde Neden Suçlu Hissediyorum?
Hayır demeyi zorlaştıran şey çoğu zaman doğru cümleyi bilmemek değil; reddetmenin ardından hissedilecek suçluluğa, karşı tarafın hayal kırıklığına ve olası çatışmaya dayanamama korkusudur. Kişi istemediği hâlde “evet” diyerek kısa süreli rahatlar; ancak zamanla kendi ihtiyaçlarını ihmal eder, yorulur ve öfke biriktirir.
Bu durum şema terapi açısından özellikle kendini feda, boyun eğicilik ve onay arayıcılık örüntüleriyle ilişkili olabilir. Sağlıklı sınır koymak her talebi reddetmek değil; kişinin kapasitesini ve ihtiyaçlarını hesaba katarak özgürce seçim yapabilmesidir.
Değişimin amacı suçluluğu tamamen ortadan kaldırmak değil, suçluluk hissedilse bile saygılı ve açık sınırı koruyabilmektir. Kısa sınır cümleleri kullanmak, gereksiz açıklama ve özürlerden kaçınmak, düşük riskli durumlarda küçük “hayır” deneyleri yapmak bu beceriyi geliştirebilir.
Ana fikir: Suçluluk her zaman yanlış davrandığınızın kanıtı değildir; bazen yalnızca alıştığınız fedakâr rolden çıktığınızın işaretidir.
“Ben Söylemeden Anlamalıydı”: İhtiyaçlarımızı Neden Açıkça Söyleyemiyoruz?
İhtiyaçlarımızı söylemek yerine karşımızdaki kişinin kendiliğinden anlamasını beklemek, yalnızca bir iletişim sorunu olmayabilir. Reddedilme korkusu, onay ihtiyacı, duygusal yoksunluk ve terk edilme şeması bu örüntünün oluşmasında etkili olabilir.
Aşırı Vicdan ve Hayır Diyememe: Şema Terapi Bakış Açısıyla
Bazı kişiler için “hayır” demek, basit bir kelimeden çok daha fazlasını ifade eder. Karşı tarafı üzme, ilişkiyi bozma ya da “kötü biri” olarak görülme korkusu, kişiyi sürekli kendi ihtiyaçlarını geri plana atmaya iter. Bu yazıda, aşırı vicdan ve hayır diyememe hâlinin şema terapi çerçevesinde nasıl değerlendirilebileceğine, altında yatan olası dinamiklere ve süreç içinde neler yapılabileceğine […]
Şema Terapi Nedir? Şema Alanları, Modlar ve Danışmanlık Süreci
Yazar: Mert ADİL Sürekli aynı tip insanları mı seçiyorsunuz? Eleştirilmeye karşı beklediğinizden daha yoğun bir tepki mi veriyorsunuz? Bir ilişki bittiğinde yalnız kalma korkusu günlerce sürüyor mu? Bunlar bazen kişilik özelliği değil, erken dönemde gelişmiş şemaların bir sonucu olabilir. Sivas’ta psikolojik danışmanlık almak isteyen birçok kişi, son yıllarda şema terapi hakkında bilgi aramaktadır. Şema terapi; çocukluk döneminde […]
Stres Nedir? Bilimsel Tanım, Psikolojik Temeller ve Belirtiler
Bu içerik, 2023 yılında yürüttüğüm bilimsel araştırmanın bulguları ve literatür incelemelerine dayanarak hazırlanmıştır.Yazar: Mert ADİL Stres; bireyin fiziksel, bilişsel ve duygusal dengesini zorlayan içsel ya da dışsal taleplere verilen biyopsikososyal tepkidir. Kendiliğinden ortaya çıkmaz; bireyin çevresinde algıladığı tehdit, yük, değişim ya da baskı unsurlarıyla tetiklenir. Tarihsel olarak stres kavramı Fransızca “estrece” kelimesinden türemiştir ve baskı, […]
Yaşam Doyumu Nedir? Psikolojik Temelleri ve Etkileyen Faktörler
Bu içerik, 2023 yılında yürüttüğüm bilimsel araştırmanın bulguları ve sonuçları temel alınarak hazırlanmıştır. Yazar: Mert ADİL Yaşam doyumu; bireyin yaşamına dair verdiği öznel değerlendirme, hayatından aldığı memnuniyet ve genel iyi oluş halini ifade eden temel psikolojik bir kavramdır. İlk açıklamalar yaşam doyumunu “iyi yaşam ve refah” olarak tanımlarken, güncel yaklaşımlar bireyin kendi yaşamına ilişkin duygu, […]